Ongeveer een op de tien kinderen en jongeren heeft last van faalangst. En in een wereld die steeds meer gericht is op presteren, neemt die druk alleen maar toe. Het lastige? Faalangst is grotendeels onzichtbaar.
Wat is faalangst eigenlijk?
Faalangst is meer dan een beetje zenuwachtig zijn. Het is een diepe, verlammende angst om te falen — om fouten te maken, om niet te voldoen. Die angst is zo sterk dat ze alles overschaduwt: je kind presteert onder zijn werkelijke niveau, niet omdat het de stof niet kent, maar omdat de angst de kennis overspoelt.
Wanneer zie je het opduiken?
Faalangst flakkert op in situaties waar presteren telt en de blik van anderen voelbaar is.
Denk aan:
- Een spannende toets of examen
- Een spreekbeurt voor de klas
- Een sportwedstrijd die gewonnen "moet" worden
- Sociale situaties waarbij contact nodig is
Het onzichtbare masker
Kinderen met faalangst laten het zelden rechtstreeks zien. Ze ontwikkelen maskers — manieren om de angst te verbergen die van buitenaf op iets anders lijken. Geen van die maskers is stout gedrag. Het is zelfbescherming, en een signaal dat je kind hulp nodig heeft.
De clown
Doet stoer, maakt grapjes, trekt de aandacht.
"Liever lachen om mijn grapjes dan om mijn fouten."
De onzichtbare
Trekt zich terug, vermijdt situaties, zegt niets.
"Als niemand mij ziet, hoef ik niets te bewijzen."
De perfectionist
Doet alles — maar is nooit tevreden. Elk cijfer kan beter, elke prestatie voelt te klein.
"Als ik het perfect doe, kan niemand me afwijzen."
Dit derde masker is vaak het moeilijkst te herkennen: een kind dat hard werkt en goede resultaten haalt, maar innerlijk nooit rust vindt.
Herken je je kind in een van deze patronen? Dan is dit een goede eerste stap.